Waar Baken op gebaseerd is

De meeste loopbaantests vertellen je niet waar hun uitkomst vandaan komt. Wij wel. Hieronder lees je in grote lijnen wat we meten, hoe stevig dat wetenschappelijk is, en waarom onze test anders werkt dan de meeste. In mensentaal, geen jargon.

Wat we meten

De meeste online loopbaantests meten één ding: je interesses. Vaak via het bekende RIASEC-model van Holland ("ben je meer een onderzoeker of een ondernemer?"). Het probleem: onderzoek laat zien dat interesses maar zo'n 4 tot 9 procent van het verschil in werktevredenheid verklaren. Een test op alleen interesses laat dus het overgrote deel van het beeld liggen.

Baken combineert daarom meerdere gevalideerde kaders uit de arbeids- en loopbaanpsychologie:

• Persoonlijkheid (Big Five). Het best onderbouwde persoonlijkheidsmodel dat er is. Niet een "type", maar 5 eigenschappen waarop iedereen ergens scoort.
• Werkwaarden (Schwartz). Wat je echt belangrijk vindt in werk: zekerheid, autonomie, betekenis, status. Een model dat in tientallen landen is onderzocht.
• Interesses (Holland / RIASEC). Waar je van nature naartoe trekt. Niet als enige bron, maar als één signaal naast de rest.
• Werkoriëntatie (Wrzesniewski). Is werk voor jou vooral een baan, een carrière, of een roeping? Dat bepaalt welk advies bij je past.
• Je beslissingsstijl. We kijken ook naar het soort twijfel dat jou vasthoudt. Verschillende soorten twijfel vragen om verschillend advies.

Daarnaast meten we je vertrouwen in je eigen oordeel, aan het begin en 2 weken na je rapport. Zo zien we of het meetbaar verschil heeft gemaakt.

We vragen wat je doet, niet alleen wat je wil

Een gewone vragenlijst vraagt wat je leuk of belangrijk vindt. Het probleem daarmee: die antwoorden worden gekleurd door wat goed klinkt. Onderzoek (Ouellette en Wood, 1998) laat zien dat wat je in het verleden daadwerkelijk deed een betere voorspeller is van toekomstig gedrag dan je voornemens.

Daarom draait een groot deel van de test om echte vragen over echt gedrag. Wanneer vloog de tijd voorbij? Welk project maakte je wél af, en welk niet? Wat doe jij in elke baan zonder dat iemand het vraagt? Dat levert scherpere signalen op dan jezelf een cijfer geven van 1 tot 5.

Hoe valide is het?

Eerlijk: niet elk onderdeel is op dezelfde manier wetenschappelijk hard. Dat verzwijgen we niet. Er zijn grofweg 3 niveaus:

De kracht zit niet in één perfecte score, maar in de combinatie. Waar het ene signaal botst met het andere, strijken we dat niet glad. We benoemen de spanning, want juist daar zit vaak wat je beslissing blokkeert.

Wat de test niet kan

We meten geen intelligentie of cognitieve capaciteiten. We stellen geen diagnose rond burn-out, ADHD of autisme; daarvoor ga je naar een GZ-psycholoog, niet naar ons. En we beweren niet dat we kunnen voorspellen welke baan jou 20 jaar gelukkig maakt. Geen enkele test kan dat, ook deze niet.

Wat we wel doen: in ongeveer 50 minuten een scherp beeld neerzetten van wie je bent op het werk, en dat vertalen naar concrete richtingen en eerste stappen.

Waarom dit anders is dan de meeste tests

Veel populaire tests leunen op modellen die wetenschappelijk niet houdbaar zijn. De bekendste is Myers-Briggs (MBTI): onderzoek (Pittenger, 2005) laat zien dat een flink deel van de mensen bij een tweede afname een ander "type" krijgt. Ook varianten als DISC en de vier-kleurenmodellen voorspellen weinig. Wij gebruiken die niet. Niet uit principe-ijver, maar omdat een test die zegt wetenschappelijk te zijn, geen onderdelen kan bevatten die dat niet zijn.

Tegelijk zeggen we niet dat "alle andere tests slecht zijn". Big Five wordt ook door serieuze aanbieders gebruikt, en terecht. Het verschil zit in waar je de lijn trekt naar pseudowetenschap, en in wat je met de uitkomst doet.

Het rapport: een richting, geen orakel

Een klassieke test geeft één antwoord of een top 10. Beide suggereren een precisie die de wetenschap niet waar kan maken. Wij geven daarom een eerlijk gelaagd advies: 5 kansrijke richtingen, 3 waarover je beter twijfelt, en 3 die we afraden, met per richting de onderbouwing waarom.

En het blijft niet bij richtingen. We koppelen elke richting aan concrete beroepen en aan actuele data over de Nederlandse arbeidsmarkt (onder meer UWV en CompetentNL), zodat je ziet waar nu ruimte is en welke vaardigheden uit je huidige ervaring je kunt meenemen.

Bronnen

Voor wie wil doorklikken. Een selectie van de belangrijkste wetenschappelijke bronnen achter de keuzes hierboven.